Historia
Teatr Dramatyczny powstał w 1949 roku jako Teatr Domu Wojska Polskiego. W 1955 roku otrzymał siedzibę w Pałacu Kultury i Nauki. Dwa lata później teatr został przejęty przez miasto i został przemianowany na Teatr Dramatyczny m.st. Warszawy. Obok Fredry, Ionesco i Słomczyńskiego wystawiano teksty Shakespeare’a i Mrożka, Różewicza i Gombrowicza, Dürrenmatta. Teatr Dramatyczny starał się przekraczać stereotypy, omijać zakazy, kwestionować niewzruszone do niedawna prawdy. To na jego deskach powstawały najważniejsze polskie spektakle przełomu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych przygotowywane przez najwybitniejszych twórców sztuki tamtego czasu. Szybko stał się teatrem otwartym, poszukującym inspiracji i konfrontacji wśród najlepszych ówczesnych przedstawień konkurencji. Tak narodziła się idea Warszawskich Spotkań Teatralnych, które były przez prawie 30 lat najważniejszym przeglądem dokonań polskiego teatru.
W 1972 roku dyrekcję obejmuje Gustaw Holoubek. Na bazie poszukiwań poprzednich lat za jego dyrekcji Teatr Dramatyczny staje się głównym ośrodkiem życia teatralnego – tu reżyseruje Jerzy Jarocki, tu powstaje jego najsłynniejszy Ślub (1974), tu wystawia Pieszo (1981). Wówczas Dramatyczny staje się bardziej polski, wyraźnie obywatelski. Pod kierownictwem Holoubka teatr skupia najlepszy ówczesny zespół aktorski, kusząc sławy, przyciągając widzów, igrając z władzą ludową. W 1983 roku dochodzi do odwołania dyrektora, na skutek oporu wobec ówczesnej sytuacji politycznej w dwóch niezapomnianych przedstawieniach (Dwie głowy ptaka oraz Ksiądz Marek). Kolejne lata to okres zawirowań i represji.
W 1987 roku dyrektorem zostaje Zbigniew Zapasiewicz, który stara się ożywić legendę tej sceny. Dzięki jego wysiłkom w Teatrze Dramatycznym znów występują wielcy, znów pojawiają się znaczące przedstawienia, jak choćby Ja, Feuerbach (1988) z niezapomnianą rolą Tadeusza Łomnickiego. Od 1990 roku Teatr Dramatyczny stara się nadążyć za zmianami w kraju: demokratyzacją i uwolnieniem rynku. Za dyrekcji Macieja Prusa obok (zawsze na miejscu) wielkiej klasyki powstaje musical Metro (1991), który odnosi niewątpliwy sukces komercyjny. Dzięki podjętej od 1993 roku współpracy z Piotrem Cieślakiem Teatr Dramatyczny zmienia kierunek artystyczny. Trwając w centrum Europy Centralnej, „ziewającej pustce” kraju, który nigdy nie stał się tym, co zostało przez niego wyśnione, sięga po repertuar europejskich rubieży, które przywołując duchy dwudziestowiecznych doświadczeń, na nowo projektowały obszar wolności w zbiorowej utopii teatru – powstają przedstawienia na podstawie Bernharda, Wyspiańskiego, Czechowa, Bułhakowa czy Hrabala.
Przez następne lata zaprasza do siebie wybitnych polskich reżyserów – Grzegorza Jarzynę, Piotra Cieplaka, Agnieszkę Glińską, Antoniego Liberę, czy wreszcie Krystiana Lupę, Krzysztofa Warlikowskiego, Roberta Wilsona i Pawła Miśkiewicza. W latach 2002–2006 Teatr Dramatyczny staje się gospodarzem Festiwalu Festiwali Teatralnych Spotkania, który rozszerzając ideę Warszawskich Spotkań Teatralnych, zaprasza najlepsze przedstawienia zagraniczne, przedstawiając na swojej scenie niemal cały teatralny świat.
Teatr Dramatyczny to miejsce artystycznych eksperymentów, gdzie doświadczenie miesza się z odwagą. Od stycznia 2008 roku, kiedy Dyrektorem Naczelnym i Artystycznym został Paweł Miśkiewicz, zorganizowane zostały autorskie festiwale: projekt ODKRYTE/ZAKRYTE (czerwiec 2008), podczas którego dla działań artystycznych otwarto nowe przestrzenie teatru oraz Walka Czarnucha z Europą (czerwiec 2011), podczas którego wyłonieni z konkursu młodzi twórcy, a także zaproszeni na gościnne występy Frank Castorf i artyści z Volksbühne pytali o miejsce i rolę sztuki w pogrążonym w kryzysie ekonomicznym państwie. W 2008 roku ruszyła również I edycja Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego WARSZAWA CENTRALNA – odbywającego się co dwa lata festiwalu, którego celem jest stworzenie przestrzeni otwartej na różnorodne tożsamości i wyznaczenie terenu, w którym przecinałyby się rozmaite formy teatru i rzeczywistości społeczno-politycznej. W 2008 roku zakres artystycznych poszukiwań wyznaczało hasło: „Stygmaty ciała”. Prezentowane przedstawienia stanowiły całość pokazującą zagadnienie ciała jako styku sfery intymnej i sfery publicznej, jako miejsca, w którym objawia się opresyjny charakter kultury, wreszcie jako przestrzeń wolności. W 2010 roku głównym tematem WARSZAWY CENTRALNEJ stały się „Migracje”, a Teatr Dramatyczny zaprosił widzów do dyskusji o „płynnej tożsamości” współczesnego człowieka-nomady, o budowaniu granic między znanym a nieznanym, swojskim a obcym, a także o kondycji jednostki ludzkiej w czasach permanentnej ruchliwości.
Powstają wyjątkowe spektakle wielkich artystów teatru: m.in. Alicja czy Klub Polski Pawła Miśkiewicza, Persona. Marilyn i Persona. Ciało Simone Krystiana Lupy, Borys Godunow Andrieja Mogucziego, W imię Jakuba S. Moniki Strzępki, jak i premiery młodych obiecujących reżyserów, np. Fragmenty dyskursu miłosnego, Madame Bovary Radosława Rychcika, Krety i rajskie ptaki Macieja Podstawnego na podstawie twórczości Tadeusza Różewicza, czy Król kłania się i zabija Agnieszki Korytkowskiej-Mazur na podstawie prozy Herty Müller. Realizowane są również eksperymentalne projekty, takie jak Śmierć i dziewczyna na podstawie tekstów Elfriede Jelinek, The Show Must Go On światowej sławy choreografa, tancerza i performera, Jérôme'a Bela, czy Msza artysty multimedialnego, Artura Żmijewskiego, rozszerzające myślenie o teatrze na inne dyscypliny sztuki i wykorzystujące współczesną myśl filozoficzną i nowoczesne środki artystyczne. Ponadto Dramatyczny otworzył się także na cykliczną współpracę z najważniejszymi warszawskimi „bezdomnymi” festiwalami, takimi jak Musica Genera Festival, Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”, Międzynarodowy Festiwal Tańca Współczesnego CIAŁO/UMYSŁ, Festiwal Warszawski „Niewinni Czarodzieje” czy Planete Doc Film Festival. Realizowane są również międzynarodowe projekty np. Muranooo w reżyserii Lilach Dekel-Avneri na podstawie tekstu Sylwii Chutnik.
Teatr Dramatyczny prowadzi również programy edukacyjne, których celem jest pobudzenie wyobraźni oraz otwarcie na nowe możliwości sztuki teatru. Są to m.in. cykle wykładów i spotkań literackich oraz skierowana do młodzieży MŁODA SCENA, w ramach której odbywają się premiery spektakli (Wilk na motywach Wilka stepowego Hermana Hessego w reżyserii Marcina Libera, Bańka mydlana na podstawie filmu Eytana Foxa w reżyserii Andrzeja Pakuły, Córeczki na podstawie Dzienników Zofii Nałkowskiej w reżyserii Małgorzaty Głuchowskiej, a także Kto zabił Alonę Iwanowną? inspirowane Zbrodnią i karą Fiodora Dostojewskiego w reżyserii Michała Kmiecika) poruszających problemy współczesności oraz interaktywne warsztaty. Teatr Dramatyczny jest także wydawcą serii książek autorskich oraz antologii tekstów o teatrze i innych sztukach performatywnych we współczesnej rzeczywistości kulturowej. W Serii Teatru Dramatycznego ukazały się dotychczas: Inna obecność Małgorzaty Dziewulskiej, Być i nie być Tomasza Platy, Persona Krystiana Lupy, Daleko od Wichrowych Wzgórz Agnieszki Drotkiewicz, Ramy wojny. Kiedy życie godne jest opłakiwania? Judith Butler oraz Pod okupacją mediów Doroty Sajewskiej. Poszerzeniem działalności artystyczno-pedagogicznej Teatru Dramatycznego są również multimedialne PDF-y. Składające się z autorskich wypowiedzi artystów i krytyków teatralnych, ilustracji przybliżających kontekst epoki oraz rejestracji filmowych wybranych scen ze spektaklu Klub Polski PDF-y to nowoczesne materiały edukacyjne dla uczniów, nauczycieli, a także wszystkich widzów, którzy chcieliby poszerzyć swoją wiedzę o Klubie Polskim oraz przywoływanych w przedstawieniu romantycznych tropach naszej tożsamości.
Konstanty Puzyna, pierwszy kierownik literacki Teatru Dramatycznego powiedział, ze jego teatr ma być „antywerystyczny, środowiskowy, intelektualny, polityczny”. Tak jak w początkach istnienia Teatr Dramatyczny stara się przekraczać stereotypy, omijać zakazy oraz kwestionować niewzruszone do niedawna prawdy.