Krystian Lupa Persona

"Pozwólmy rozwinąć się takiej fantazji: Elżbieta Vogler, ta co zamilkła w Personie Bergmana – po trzydziestu latach od tamtego wydarzenia wraca do aktorstwa za sprawą charyzmatycznego młodego reżysera teatralnego. Po wspólnym sukcesie Medei, pojawia się dziwna, zaskakująca propozycja zmierzenia się z osobowością, z ciałem i myślą Simone Weil. Szaleństwo tej propozycji nie kończy się na tym, że Elżbieta ma teraz dwa razy tyle lat, ile miała Weil w chwili śmierci. Ale że motyw tego pomysłu jest mglisty i nie do końca świadomy, to zmagania z jej myślą, opór wobec ekstremalnych wymagań stawianych człowiekowi i człowieczeństwu, tajemniczy tunel miedzy cierpieniem indywiduum i Bogiem, to opór i nieufność wobec motywów jej życiowej postawy i myśli kusi młodego artystę do podjęcia awanturniczej podróży w głąb osoby, o której Weil nie chciała mówić. Z kolei aktorka nie ufa motywom reżysera, ma wrażenie, że to wydanie siebie i swego ciała, i duszy na pastwę podejrzanych ataków, że zmierza to do „jakiegoś” trudno uchwytnego i przez to artystycznie podejrzanego obnażenia, że ona sama posłuży za ciało chorobliwych identyfikacji i chaotycznych duchowych polemik młodego wizjonera. Coraz bliższa rezygnacji z ryzykownej roli – czyta jednak zachłannie teksty filozofki, nie może się od nich uwolnić. Nie może przyjąć tej „postaci”, ale nie potrafi jej również odrzucić. Postać rośnie w niej na podobieństwo nowotworu. Co to jest i jaki ma związek z tamtą, dawno nieżyjącą? Czy można odtworzyć tamtą, żyjącą kiedyś i cierpiącą kobietę na podstawie jej myśli? Czy można ocalić osobę, której Simone Weil się wyrzekła?"

(fragment książki)

Krystian Lupa (ur. 1943) – Artysta Teatru. Studiował fi zykę, malarstwo i grafikę, reżyserię filmową i teatralną. Debiutował w 1976 roku realizacją Rzeźni Mrożka w Krakowie. W Teatrze im. Norwida w Jeleniej Górze skupił wokół siebie młodych aktorów. Tam, zafascynowany Witkacym (Nadobnisie i koczkodany, Pragmatyści, Maciej Korbowa i Bellatrix) i psychoanalizą Junga, badał możliwości teatru jako narzędzia poznania. W drugiej połowie lat 80. przenosi się na stałe do Krakowa. Na Scenę Kameralną Starego Teatru adaptuje wielkie dzieła literatury niemieckiej i rosyjskiej: Rilkego, Musila,
Dostojewskiego. W latach 1995–98 powstaje słynny spektakl Lunatycy wg powieści Brocha. Tematem, który coraz silniej angażuje Lupę, są mistyfikacje i zakłamania nieobce zwłaszcza jednostkom twórczym, zaś inspiracją do tego staje się demaskatorska proza Thomasa Bernharda. Lupa inscenizuje jego powieści i dramaty w Krakowie (Kalkwerk, Rodzeństwo), we wrocławskim Teatrze Polskim (Immanuel Kant) i w Teatrze Dramatycznym w Warszawie (Wymazywanie). Eksplorując problemy i mity związane z duchowym rozwojem człowieka, sięga również po literaturę rosyjską (Czechow, Gorki) oraz dramat współczesny (Loher, Schwab). Zapisywane spostrzeżenia i intuicje stają się materiałem do książek o utopii – przestrzeni teatru. W ostatnich realizacjach (Factory 2 w Starym Teatrze oraz Persona. Marilyn i Persona. Ciało Simone w Teatrze Dramatycznym) skupia się na poszukiwaniach odpowiedzi na pytanie o tożsamość artysty i istotę osobowości.
W Teatrze Dramatycznym powstały: Powrót Odysa (1999), Auslöschung – Wymazywanie (2001), Niedokończony utwór na aktora/Sztuka hiszpańska (2004), Na szczytach panuje cisza (2006), Persona. Marilyn (2009) oraz Persona. Ciało Simone (2010).