Eugène Ionesco

NOSOROŻEC

PREMIERA: 15 listopada 2013


Bérenger pracuje w dużej firmie. Nieusatysfakcjonowany pracą, niezadowolony z codziennej rutyny, chciałby żyć więcej i bardziej. Ma wielkie aspiracje, ale niewielkie możliwości. Kiedy jednak w mieście ludzie zaczynają zmieniać się w nosorożce, Berenger postanawia pozostać sobą.

 

„Wielokrotnie w moim życiu zadziwiało mnie to, co można by nazwać prądem opinii, nagłą zmianą, którą on wywołuje, siłą zarażania, mającą charakter istnej epidemii (...) Ludzie zmieniają swoje poglądy, zmieniają siebie, i gotowi są z całą świadomością zamordować tych, którzy tych poglądów nie podzielają. Za nimi idą inni i tak dalej. Wszystko to dzieje się nie w kategoriach intelektu, ale  uczucia, ślepego witalizmu." - mówił w rozmowie o "Nosorożcu" Ionesco.

"Dla mnie to jest tekst o sile dobrowolnego zrzeczenia się własnego myślenia na rzecz myślenia zbiorowego, zawieszenie swojej indywidualności. Człowiek współczesny swój światopogląd opiera na przekazie mediów. Dodajmy, często mediów plotkarskich, opisujących świat pobieżnie. Mechanizmy rynkowe chcą nas zmienić w niezaspokojoną masę konsumentów. Dziś to zagrożenie jest perfidne, bo nie jest związane z żadnym przymusem totalitarnym, ideologią czy filozofią. Ten proces dzieje na zasadzie łagodnej perswazji, która przyjmujemy, często nieświadomie. Wielu ludzi tak żyje - pracują do późna, brakuje im czasu dla rodziny, mają za to nowy model telefonu i wakacje na Malediwach. O tym warto rozmawiać z widzem, zapytać, którą drogę wybrać. Być może lepiej jest nie myśleć, poddać się wszystkiemu? Bycie nosorożcem może być kuszące." - mówi reżyser spektaklu.

Obsada
Berenger: Paweł Domagała
Jan: Krzysztof Ogłoza
Dudard: Sławomir Grzymkowski
Botard: Waldemar Barwiński
Papillon: Andrzej Blumenfeld
Daisy: Anna Szymańczyk
Pani Beuf: Magdalena Smalara
Pan Jan: Maciej Szary
Żona Jana: Mirosława Krajewska (gościnnie)
Strażak: Piotr Siwkiewicz
Pracownicy biura: Marta Król/Zuzanna Grabowska, Anna Gorajska, Agnieszka Roszkowska, Agata Wątróbska/Zuzanna Grabowska, Krzysztof Brzazgoń, Michał Podsiadło, Sebastian Skoczeń (gościnnie).

przekład: Piotr Kamiński

reżyseria: Artur Tyszkiewicz
scenografia i kostiumy: Justyna Elminowska
muzyka i opracowanie muzyczne: Jacek Grudzień
ruch sceniczny: Maćko Prusak
reżyseria świateł: Mateusz Wajda
kierownictwo produkcji: Tomasz Grzegorek
asystent reżysera: Marek Susdorf
inspicjent: Tomasz Karolak
sufler: Agata Zdziebłowska

2 i 3 lipca w spektaklu wystapią: Zuzanna Grabowska, Agata Wątróbska

czas trwania spektaklu: 2 godziny/przerwa/

 


Media o spektaklu

Wybór Teatru Dramatycznego, który sprowadził na deski Dużej Sceny Ionesco, jest ze wszech miar trafiony. Pytania stawiane przez mistrza absurdu ponad 50 lat temu, niestety nie straciły na aktualności; to tylko my rzadziej je sobie zadajemy. /Lidia Raś, Polska The Times/

Tyszkiewicz pokazuje świat ludzi zniewolonych własną pracą, łatwo ulegających manipulacji. Spektakl w Dramatycznym to właściwie kreacja zbiorowa. Wyróżnić trzeba Jana w ujęciu Krzysztofa Ogłozy, widocznego na plakacie z obrożą, w której zainstalowano GPS. A także Duarda (Sławomir Grzymkowski), który nie wytrzymuje presji i decyduje się na samobójczy skok z okna, oraz jedynego sprawiedliwego - Berengera (Paweł Domagała). /Jan Bończa-Szabłowski, Rzeczpospolita/

Świetni aktorzy, doskonała scenografia, ciekawa choreografia, wybitny dramat. Gdyby "Nosorożec" w Teatrze Dramatycznym był pierwszą sztuką obejrzaną w życiu, długa miłość do teatru byłaby raczej gwarantowana. /Edyta Błaszczak, Metro/

Szerzenie się nosorożycy, czyli coraz częstsze przypadki pojawiania się nosorożców na ulicach i przemiany ludzi w nosorożców, zostało pokazane sugestywnie, dzięki dyscyplinie inscenizacyjnej i zespołowej grze aktorów. W obsadzie kilka osób nadawało ton - Magdalena Smalara jako przejmująca w swoim szaleństwie Pani Boeuf, pierwsza ofiara nosorozycy, i następni zarażeni infekcją zdziczenia: Krzysztof Ogłoza - Jan oraz Sławomir Grzymkowski - Dudard. W ich rolach uwagę zwraca precyzyjne operowanie ciałem, zresztą w całym spektaklu walorem jest perfekcyjnie dopracowany ruch, podkreślający dziwność istnienia i zarazem dający przenikliwy portret rutyny. Przerażenie i bezradność ostatniego człowieka, który nie chce się poddać stadnym zachowaniom, wiarygodnie oddał Paweł Domagała. /Tomasz Miłkowski, Przegląd/

Zamiast francuskiej prowincji Tyszkiewicz portretuje świat wielkomiejskich korporacji, gdzie celem jest bezrefleksyjne zarabianie. Nosorożyca to choroba dopadająca koryfeuszy korpospokoju. Zagłada tej rzeczywistości nie jest jednak kompletna. Czy stajemy się beznamiętnymi trybami w maszynie mielącej wszystko? Jak broni się człowieczeństwo? /Łukasz Maciejewski, Wprost/

Spektakl jest także pierwszą od dłuższego czasu naprawdę udaną inscenizacją Ionesco. Forma staje się tutaj równorzędna z treścią. Tragizm znajduje swoje odbicie w komizmie i vice versa. Siedzący obok w pleksiglasowym pomieszczeniu: Pani Beuf i Pan Jan śledzą sceniczne wydarzenia z niedowierzaniem. Tak samo widzowi pozostawia się tu możliwość dowolnego przyjęcia takiego obrazu rzeczywistości. /Szymon Spichalski, TeatrdlaWas/

Tyszkiewicz wyeksponował dwa atuty: zaaranżował na scenie typowe korporacyjne wnętrze, gdzie pozbawieni osobowości ludzie przy komputerach zamieniają się w automaty w biegu donikąd, po drugie w roli Berengera obsadził idealnego do tej roli aktora, Pawła Domagałę, którego okoliczności kształtują na jedynego sprawiedliwego. Kiedy w mieście pojawia się nosorożec i wszyscy z ochotą zmieniają się w nosorożce, za którymi stoi władza i siła, skromny urzędnik Berenger postanawia nie poddać się epidemii. /Hanna Karolak, Gość Niedzielny/


CAŁE RECENZJE

"Wyłam się ze stada" - Metro

"Potwór drzemie w każdym z nas" - Polska The Times

"Nie bójmy się nosorożców" - Gość Niedzielny

"Witajcie w korpohorrorze" - Wprost

"Jak przeżyć apokalipsę nosorożców" - Polityka

"Nosorożce za progiem" - Przegląd

"Drzemią w nas dzikie bestie" - Rzeczpospolita

"Szarża nowoczesności" - TeatrdlaWas

 

 

Zdjęcia Katarzyna Chmura-Cegiełkowska/


Eugene Ionesco - ur. 26 listopada 1909 w Slatinie w Rumunii (jako syn Rumuna i Francuzki), zm. 28 marca 1994 w Paryżu – awangardowy francuski dramaturg, współtwórca teatru absurdu. W roku 1949 napisał swój pierwszy dramat pt. „Łysa śpiewaczka”. Miał on premierę rok później w teatrze Noctambules w reżyserii Nicolas Bataille'a, ale nie odniósł sukcesu. Również kolejne dramaty: „Lekcja” z 1951 roku wystawione w Théâtre de Poch oraz „Krzesła” z 1952 roku mające premierę w Théâtre Nouveau Lancry zostały chłodno przyjęte. Pierwszą sztuką Ionesco która odniosła sukces, dzięki pochlebnej recenzji Jean Anouilh były „Ofiary obowiązku” z 1953 roku. Również sztuka "Amadeusz albo Jak się go pozbyć", którą wyreżyserował Jean-Marie Serreau w Théâtre de Babylone, została dobrze przyjęta.  W 1955 roku wystawiono w Paryżu kolejne dwie sztuki, „Kubuś, czyli Uległość” oraz jej kontynuacje „Przyszłość w jaju” albo „Różnych ma Pan Bóg stołowników”. W 1956 roku miała premierę „Improwizacja”, rok później „ Nowy lokato”r, zaś w 1959 „Morderca nie do wynajęcia”. W 1960 wystawiono w Théâtre de France premierę „Nosorożca” w reżyserii Barraulta. W 1962 zaprezentowano „Pieszo w powietrzu” oraz „Król umiera, czyli Ceremonie”. Dramaty Ionesco oraz zbiór jego opowiadań pt. „La photo du Colonel” po raz pierwszy opublikowano w wydawnictwie Gallimard. W roku 1957 dramatopisarz został przyjęty w poczet "Collège de 'Pataphysique". W roku 1970 wybrano go do Akademii Francuskiej.

Artur Tyszkiewicz (1973) - uczeń i asystent Erwina Axera, od 2011 jest dyrektorem artystycznym Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie. Jego sztuki reżyserowane  na scenie w Wałbrzychu, Poznaniu, Krakowie, w teatrach  Narodowym, Ateneum, IMKA i Lalka w Warszawie zdobywały uznanie publiczności i krytyki. „Iwona Księżniczka Burgunda” z Teatru Dramatycznego w Wałbrzychu ( 2005) była nagradzana m.in.: Grand Prix na  Festiwalu Gombrowiczowskim w Radomiu,  nagrodą za reżyserię na  festiwalu Klasyka Polska w Opolu, nagrodą za reżyserię i nagrodą dziennikarzy na Ogólnopolskim Festiwalu Sztuki Reżyserskiej "Interpretacje" w Katowicach. Przedstawienie  „Sprzedawcy gumek” z Teatru IMKA (2010) otrzymało nagrodę dziennikarzy i nagrodę publiczności na Ogólnopolskim Festiwalu Sztuki Reżyserskiej Interpretacje. Artur Tyszkiewicz reżyserował m.in.: Szekspira, Moliera, Słowackiego, Gombrowicza, Mrożka, Zelenkę, Geneta, Allena, Levina.

Piotr Kamiński (1949) - tłumacz, krytyk muzyczny i dziennikarz. Współpracownik Polskiego Radia, tłumacz literatury francuskiej i angielskiej. Doradca muzyczny Romana Polańskiego w dwóch produkcjach sztuki Petera Shaffera „Amadeusz” (Teatr na Woli, 1981, Théâtre Marigny, 1982). W roku 1982 osiadł we Francji, gdzie był dziennikarzem RFI (1982-2010). Opublikował dwa tomy przekładów Wisławy Szymborskiej (1996, 1997). Współpracował m. in z Andrzejem Sewerynem („Ryszard II” Szekspira, Teatr Narodowy, 2004), z Janem Englertem oraz z Agnieszką Holland (film „Copying Beethoven”, 2005). Od 2007 roku współpracuje z Łukaszem Borowiczem. W roku 2003 wydał w Paryżu przewodnik „1001 Opéras” (wersja polska: „Tysiąc i jedna opera”, PWM 2008). W roku 2009 opublikował w wydawnictwie WUW swój przekład „Ryszarda II”. Serię przejęło w roku 2011 wydawnictwo W.A.B., wydając „Makbeta” (2011), „Wieczór Trzech Króli” (2012) i „Burzę” (2012). Przetłumaczył „Nosorożca” E. Ionesco, w tłumaczeniu „Kupiec wenecki” W. Szekspira. Kolejne tytuły w przygotowaniu. Odznaczony w roku 1997 francuskim Orderem Sztuki i Literatury.

 

 


wiadomości

 


więcej aktualności

 

 

unia


 

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce.

© 2014 Teatr Dramatyczny m. st. Warszawy
Pałac Kultury i Nauki, Plac Defilad 1, 00-901 Warszawa